Vijf vragen voor je een kwaliteitsaandeel koopt
De meeste slechte aandelenaankopen worden niet gemaakt omdat het bedrijf slecht is. Ze worden gemaakt omdat de belegger het bedrijf niet begreep op het moment van de aankoop. Vijf vragen, eerlijk beantwoord op één A4, voorkomen de meeste ongelukken.
1. Kan ik in twee zinnen uitleggen hoe dit bedrijf geld verdient?
Niet in een uitgebreide analyse, niet met vaktermen, maar in twee eenvoudige zinnen zoals je tegen een tiener zou uitleggen. "L'Oréal verkoopt cosmetica in supermarkten en luxewinkels wereldwijd en verdient het meest aan huidverzorgingsmerken zoals Kiehl's en La Roche-Posay." Als je dat niet kan, ken je het bedrijf niet goed genoeg om er iets van te kopen.
Deze vraag alleen filtert al de meeste "hete tips" eruit. Als je aandelen koopt op basis van een screenshot van iemands portefeuille of een YouTube-thumbnail, faal je hier automatisch.
2. Wie is de concurrent en waarom zou een klant kiezen voor dit bedrijf?
Een kwaliteitsbedrijf heeft een reden waarom klanten terugkomen: een merk, een netwerkeffect, schaalvoordelen, hoge overstapkosten of een patent. Deze "gracht" of "moat" is de kern van waarom je überhaupt in een individueel bedrijf belegt in plaats van in een tracker.
Als je concurrenten niet kan noemen of als de enige differentiatie "ze doen het gewoon beter" is dan is er mogelijks geen gracht en is het misschien geen individuele investering waard.
3. Verdient dit bedrijf al tien jaar consistent geld?
Kijk naar de winst per aandeel over de laatste tien jaar. Groeit die gestaag? Zijn er dieptepunten die verklaarbaar zijn (crisis, overname, wisselkoers)? Of is de winst grillig of onbestaand?
Bedrijven die tien jaar lang geld hebben verdiend, verdienen morgen waarschijnlijk ook geld. Bedrijven die tien jaar "beloftevol" zijn geweest zonder ooit een winst neer te zetten, blijven meestal beloftevol. Dat is een pijnlijke maar rekbare regel.
4. Hoe ziet de balans eruit?
Twee simpele checks: hoeveel schuld heeft het bedrijf ten opzichte van de eigen middelen? En hoeveel jaar winst zou nodig zijn om die schuld af te lossen? Meer dan drie tot vier jaar is een gele vlag, meer dan zes een rode.
Schuld is niet slecht op zich, een hefboom versnelt zowel winst als verlies. Maar in een recessie of bij stijgende rentes zijn het altijd de zwaar geleveragde bedrijven die het eerst in de problemen komen.
5. Welke prijs betaal ik voor welke winst?
De koers-winstverhouding (K/W) is geen heilige graal, maar wel een sanity check. Een K/W van 15 betekent dat je vandaag 15 jaar toekomstige winst vooruitbetaalt. Een K/W van 40 betekent 40 jaar. Vergelijk met het historische gemiddelde van het bedrijf en met concurrenten.
Een goed bedrijf tegen een absurde prijs is nog altijd een slechte investering. Wees geduldig; kwaliteitsbedrijven komen op lange termijn regelmatig op redelijkere prijzen te staan.
Wat als het antwoord op één vraag "nee" is?
Dan koop je niet. Niet vandaag, misschien nooit. Er zijn duizenden bedrijven; je hoeft niet dit ene te bezitten. De discipline om nee te zeggen is wat je op lange termijn onderscheidt van iemand die impulsief koopt en achteraf goedpraat.
Individuele aandelen zijn als een tuin die dagelijkse aandacht vraagt. Wie die tijd niet heeft, is vaak beter af met een tuinman die zijn tuin kan onderhouden zoals een fondsmanager die je de kans geeft om een brede tracker te kopen.