Wat ik vrienden zeg die in maart 2020 verkochten
Beste M., je vroeg me onlangs opnieuw wat ik er nu, zes jaar later, van denk. Van die avond in maart 2020, toen je om half elf 's avonds al je aandelen hebt verkocht. Ik heb er lang over nagedacht. Hier is wat ik zou zeggen.
Het was geen domme beslissing
Laten we beginnen met wat je toen niet hebt gehoord: het was geen domme beslissing. Op 18 maart 2020 stond de wereld stil. Steden waren leeg, ziekenhuizen liepen vol, en niemand, geen viroloog, geen econoom, geen fondsbeheerder, wist hoe diep dit ging. Je had drie kinderen, een hypotheek en een baan die plots niet meer zeker aanvoelde. Verkopen was een rationele reactie op de informatie die je had.
Het probleem was niet de verkoop. Het probleem was dat er geen plan was voor daarna.
De echte kost
Van eind maart tot eind december 2020 steeg de wereldindex met meer dan 60%. Wie op 18 maart verkocht, moest twee keer gelijk krijgen om er beter uit te komen: één keer bij de verkoop (checkt), en één keer bij de herintrede (die nooit kwam). Elke week die je wachtte, werd de drempel om terug te kopen hoger, want de koersen zaten al 5%, 10%, 20% boven je verkoopprijs.
Dat is het patroon dat ik keer op keer zie: mensen verkopen in paniek, wachten op de "bevestiging" dat het slechte voorbij is, en die bevestiging komt pas als de rally al voorbij is. De kost van paniekverkoop is niet de verkoop zelf, het is de jarenlange twijfel die volgt.
Wat had het voorkomen?
Één zin op papier. Letterlijk één zin, geschreven op een moment dat de markten kalm waren: "Als de wereldindex met meer dan 30% daalt, koop ik voor X euro bij en verkoop ik niets."
Zo'n schriftelijk plan werkt om drie redenen. Ten eerste haalt het de beslissing weg van het moment van paniek. Ten tweede maakt het van een crash een kans in plaats van een bedreiging. Ten derde geeft het je iets om naar te kijken op de moeilijke avonden, een instructie van jezelf aan jezelf, geschreven in betere tijden.
Wat nu?
Je hebt me gevraagd of je nu, in 2026, terug moet instappen. Mijn antwoord is niet "ja" of "nee". Mijn antwoord is: schrijf eerst je plan. Beslis wat je doet bij +20%, bij -30%, bij een gezinssituatie die verandert. Zet het bedrag vast dat je maandelijks belegt, ongeacht wat het nieuws die dag schreeuwt.
De volgende crash komt. Ze komt altijd. De vraag is niet of je hem meemaakt, maar of je er deze keer een plan voor hebt.
Beleggersgedrag is een oefening in eerlijkheid tegenover jezelf, niet in intelligentie tegenover de markt.